ที่จะเล่าต่อไปนี้ ทั้งหมดต้องทำโดยมีสิทธิเป็น root เท่านั้นนะครับ และบน Command line ล้วนๆ นะครับ แบบ GUI ผมทำไม่เป็นและไม่รู้จักโปรแกรมที่จะใช้ครับ

ผมจะไม่ใช้วิธีตอบตามคำถามที่ 3 และ 4 ของผู้ถามนะครับ เอาเป็นว่า เล่าไปเลยดีกว่า เป็นลำดับ เป็นขั้นเป็นตอนดีครับ ผมจะเริ่มจาก...

เมื่อผมต้องการสร้าง RAID ใหม่ ผมทำอย่างไรบ้าง?

- สร้าง Partition ที่จะใช้ทำ RAID ใน Harddisk ทุกลูกด้วยคำสั่ง fdisk โดยสร้างและทำให้เสร็จรวดเดียวไปทีละ RAID Device นะครับ เพื่อป้องกันการสับสนในการ Add สมาชิก (มึนจริงๆ นะ ถ้ามี RAID เยอะๆ) เช่น หากมี Harddisk 2 ลูก ลูกหนึ่ง 40G อีกลูก 60G ต้องการสร้าง RAID1 ขนาด 40G เต็มลูกที่เล็กกว่า ผมก็ fdisk ลูก 40G ก่อน สร้าง Partition ขึ้นมา แล้วกำหนดเป็น Partition แบบ fd ซึ่งก็คือ "Linux raid autodetect" แล้วก็จด Start กับ End block ไว้ว่าเท่าไหร่ แล้วก็มา Create ที่ลูก 60G ให้ Start กับ End *มีขนาดเท่ากัน* ไม่จำเป็นต้องเป็นเลขเดียว (อยู่ที่เดียวกัน) แต่ต้อง *มีขนาด* เท่ากัน กำหนดให้เป็นแบบ fd เหมือนกัน จะ RAID ไหนๆ ก็ต้องเริ่มต้นทำนองนี้คือกำหนดตัว Harddisk ที่มีข้อจำกัดมากที่สุดเสียก่อน นี่ก็เท่ากับเราเตรียม Harddisk partition เรียบร้อยแล้ว สมมติเป็น /dev/sda2 และ /dev/sdb1 นะครับเพื่อใช้อ้างเป็นตัวอย่างต่อไป

- ต่อมาเราก็สร้าง RAID Device ด้วยคำสั่ง mdadm ครับ เช่น

mdadm --create /dev/myraid0 --level=raid1 --raid-devices=2 /dev/sda2 /dev/sdb1

เท่านี้ก็จะเริ่มสร้าง RAID1 ตามคำสั่งทันทีครับ... แต่... นี่คือกรณี "สร้างใหม่" ให้ได้ /dev/myraid0 เปล่าๆ ซึ่งก็ต้องไป Create partition ใหม่ใน /dev/myraid0 ใช้งานกันต่อไป แต่ในกรณีที่ /dev/sda2 มีข้อมูลอยู่แล้ว ต้องการสร้าง RAID โดยยังใช้ /dev/sda2 เดิมล่ะ ทำอย่างไร? คำสั่งก็ต้องเป็นแบบนี้ครับ

mdadm --create /dev/myraid0 --level=raid1 --raid-devices=2 /dev/sda2 missing

ก็จะได้ /dev/myraid0 โดยที่มีสมาชิกแค่ /dev/sda2 ตัวเดียว และจะถูกมองเป็นตัว Master ทันทีครับ ตัวที่ 2 ยังเป็น missing ก่อน เสร็จแล้วเราถึงค่อยเพิ่มตัวที่ 2 เข้าไปด้วย

mdadm --add /dev/myraid0 /dev/sdb1

ทีนี้ mdadm ก็จะทำการ Biuld /dev/sdb1 ตาม /dev/sda2 เองจนเสร็จครับ (เป็นการ Build แบบ Realtime นะครับ เรียกคำสั่งเสร็จมันจะเด้งกลับไป Command prompt ใช้งานได้เลย ไม่ต้องเสียเวลารอ แม้กระทั่ง Shutdown เครื่องก็ได้ เปิดมาจะ Build ต่อเองครับ - สามารถตรวจสอบว่า Biuld ถึงไหนแล้วด้วยคำสั่ง "cat /proc/mdstat" หรือ "mdadm --detail /dev/myraid0" ก็ได้ครับ) ด้วยคำสั่งตรวจสอบทั้ง 2 วิธี จะสามารถรู้ได้ด้วยว่าใครกำลังเป็น Master อยู่ด้วย ถ้าใครมีปัญหาก็จะเห็นว่าถูก Remove ออกไปก่อนแล้ว (Deactivate)

- เวลาจะเอาสมาชิกออก ก็สั่ง

mdadm --remove /dev/myraid0 /dev/sdb1

ทีนี้ /dev/sdb1 ก็จะถูกถอดออกครับ เมื่อ Add เข้าไป จะถูก Build ใหม่เสมอ ตัวใหม่จะใส่ก็ Create ด้วย fdisk เป็นแบบ fd และให้ Start กับ End "มีขนาดเท่ากัน" แล้วก็มา Add เลยก็เท่านั้นครับ (สำหรับผมมันรู้สึกง่ายเสียเหลือเกิน ท่านที่อ่านแล้วงงก็กรุณาอย่าหมั่นไส้นะครับ ต้องขออภัยด้วย) Harddisk ที่จะมา Add จะมาจากทางไหนก็ได้ ไม่จำเป็นต้องอยู่ตำแหน่ง Controller เดิม จะมาแบบ Encloser External Harddisk เสียบผ่าน USB มาก็ได้ (คุณ centrino14 เกิดไอเดียเลยล่ะสิครับ) จะได้ไม่ต้องเสียเวลา Backup/Restore เข้าๆ ออกๆ ถอด Harddisk ออกไปแล้วยกอีกตัวเข้ามาต่อเลย ทีนี้ถ้าเป็น Harddisk แบบ USB หรือ SATA และ SCSI เมื่อ Remove ออกจากสมาชิก RAID แล้ว ถ้ามี Partition อื่นอยู่ใน Harddisk ด้วยก็ต้องทำการ umount ให้หมด ถ้าเป็น RAID ด้วยกันก็ต้องถอดออกจากสมาชิกด้วยเสียก่อนนะครับ เสร็จแล้วก็ eject มันเสีย (เช่น eject /dev/sdb) เพื่อให้แน่ใจว่าอยู่ในสภาพพร้อมถอด Power ถูก Down ลงไปแล้ว เสร็จแล้วก็ถอดออกเลย (Hot swap) โดยไม่ต้อง Down เครื่อง เสียบตัวใหม่เข้ามา รอซักพัก ถ้าตัวใหม่เสียบที่เดิมก็จะเกิด /dev/sdb ขึ้นมาใหม่ ถ้ายังไม่ได้สร้างอะไรไว้ ก็จะไม่มี /dev/sdb1....ฯลฯ ก็เริ่มต้น fdisk ใหม่ตามที่กล่าวมา แล้วก็นำเข้าสมาชิก แล้วก็ปิดจอ สะบัดก้น กลับบ้านไปกินนมนอน ไม่มี Downtime ทำเสร็จทั้งหมดที่ว่าภายใน 2 นาที (ไม่รวมเวลาเปิด/ปิดฝาเครื่อง) อย่างกับเป็นเรื่องเล็กๆ เลยครับ

วันนี้รู้สึกว่าตนเองเล่าได้แย่มากๆ เลย ถ้าไม่เข้าใจ ถามทิ้งไว้นะครับ พรุ่งนี้ไป SG วันอังคารจะมาตอบให้ครับ

ขอให้สังเกตุว่า ผมใช้แค่ fdisk และ mdadm เท่านั้นจริงๆ ฝากให้ผู้ที่ศึกษาพยายามอ่าน/แปล/ทำความเข้าใจ "man mdadm" และ "mdadm --help" ให้ละเอียดนะครับ คำตอบอยู่ในนั้นเป็นส่วนใหญ่แล้ว

อ้อ สำหรับเจ้าของกระทู้นะครับ เรื่อง Sync อะไรนั่น ผมตอบไม่ได้แต่ ถ้าพูดถึงเรื่อง Auto backup นั่นล่ะก็ ถ้าเป็นผมจะเขียน Script ขึ้นแล้วใส่ cron ทำงานตามเวลาเอาครับ Backup ได้ทุกวิธีเลย จะเอาลงเทป ลง CD-RW ลง DVD-RW หรือส่งไปเก็บเครื่องอื่นใดก็ได้ ขอแค่ "เขียน Script ได้" ท่านเก่งแค่ไหนในการเขียน Script ท่านจะได้เท่านั้น (เอ... ประโยคทำนองนี้ชักพูดบ่อยแฮะ)

ก่อนจะบิน มีเวลาพอมานั่งพิมพ์เพิ่มเติมอีกสักหน่อย ระลึกได้ว่ายังไม่ครบถ้วนสมบูรณ์ดี ฆ่าเวลารออาหารเช้าไปในตัว

ที่คุณ mementototem เดาไว้นั้น "ใกล้เคียง" ครับ ผมเคยอ่านผ่านตาสักความเห็นหนึ่งของคุณ centrino14 เรื่องเอา Harddisk ไปเสียบ USB เพื่อ Backup เลยเชื่อว่าวิธีนี้จะให้ความสะดวกแก่คุณ centrino14 ได้ดีกว่า ไม่ต้อง Down ระบบ ไม่ต้องนั่งทำเอง เสียบแล้วไปเลย กลับมาอีกทีก็ดูว่า Build เสร็จหรือยัง ถ้าเสร็จแล้วก็ถอดออกจากสมาชิก แล้ว eject ไปเลย จะได้ข้อมูลแบบสดๆ ณ เวลานั้นเลยจริงๆ แบบเหมือนเป๊ะๆ แม้กระทั่ง File/Directory permission และ Structor ไปจนถึง Volume label และ UUID ของ Partition เลยทีเดียว หาก Harddisk ตัวที่ใช้อยู่เสีย ก็เอาตัวที่ Backup ไว้มาใช้งานเป็น RAID Master ได้แทนทันที อย่างรวดเร็ว ง่ายดาย ไม่ต้องมี Downtime อีกเหมือนกัน

ทีนี้ ที่มาเพิ่มเติมก็คือตรงนี้ นึกขึ้นได้ว่า ถ้าคุณ centrino14 เกิดปิ๊ง แล้วเอาไอเดียไปใช้งาน แล้วเวลา Harddisk ที่ Mirror backup ออกมาไปเสียบเครื่องอื่นเพื่อต้องการใช้ข้อมูลบางอย่าง ก็นึกได้ว่า ตนเองเล่าไม่ครบดี เพราะคุณ centrino14 จะเจอปัญหา พอเสียบเครื่องอื่นแล้ว สมมติเป็น /dev/sdc ขึ้นมา ก็จะเกิด /dev/sdc1 ขึ้น แต่ mount ไม่ได้ เพราะเป็น "Linux raid autodetect" partition type เนื่องจาก ext3 เป็น Partition ที่ซ้อนอยู่ใน RAID Partition อีกที แล้วจะทำอย่างไร?

ก็ทำเหมือนสร้าง RAID ใหม่ไงครับ ใช้

    mdadm --create /dev/mybackup0 --level=raid1 --raid-devices=2 /dev/sdc1 missing

ก็จะเกิด RAID โดยมี Master แค่ตัวเดียวไงครับ จะเกิด /dev/mybackup0 ขึ้นซึ่งใน Device นี้ก็มี ext3 partition ตามที่ Create ไว้ สามารถเลือก mount เอาข้อมูลไปใช้ได้ เมื่อใช้เสร็จแล้วก็ umount แล้วก็ยกเลิก RAID Device ทิ้งจากระบบด้วย

    mdadm --remove --stop /dev/mybackup0

คราวนี้ /dev/mybackup0 ก็จะหายไป เหลือแต่ /dev/sdc และ /dev/sdc1 แล้วก็

    eject /dev/scd

แล้วก็ดึงออกไป ก็เป็นอันเรียบร้อยครับ

ต่อมาก็กรณีที่เครื่องมี Harddisk ใช้อยู่แล้ว มีข้อมูลอยู่แล้ว เกิดอยากจะทำ RAID ขึ้นมา ซื้อ Harddisk มาใหม่อีก 1 ลูก อยากทำ RAID โดยไม่ Down ระบบเลย จะทำอย่างไร? ก็ไม่ยากครับ ผมจะสมมติโจทย์ก่อนดังนี้

- ให้ Harddisk เดิมที่ใช้อยู่ ต่ออยู่เป็น /dev/sdb มี 3 Partition คือ /dev/sdb1 /dev/sdb2 และ /dev/sdb3 ทั้งสาม Partition นั้น ทำการ mount ไว้ใน /etc/fstab ไปที่ต่างๆ ดังนี้ืคือ /mnt/samba /mnt/ftp /mnt/www โดยที่ทั้ง 3 ที่นี้ให้บริการตามชื่อที่ผมสมมติอยู่ด้วย ต้องการต่อ Harddisk ใหม่ที่ /dev/sdc เพื่อทำ RAID1 ทั้ง 3 Partiton แบบรวมมองเป็น RAID เดียว

เป็นไงครับ โจทย์ผมสมมติเพื่อให้เห็นว่า ทำได้โดยไม่ Down และผู้เข้าใช้บริการขาดตอนเพียงเวลาสั้นๆ ทำได้อย่างไร? แต่อันนี้สมมติ Harddisk 2 ตัวทำเป็น RAID Device เดียว แล้วแบ่ง Partition ในนั้นออกเป็น 3 Partition ใช้งานเช่นเดิม แก้ fstab นิดเดียวนะครับ อีกโจทย์ก็เหมือนเดิม แต่ทำเป็น RAID 3 Devices แต่ละ Device ก็มีเพียง 1 Partition แยกจากกันไป ก็แก้ fstab นิดเดียวเหมือนกันเลยครับ แค่ Concept การแบ่งไม่เหมือนกันเท่านั้นเอง

อ้า... อาหารเช้ามาแล้ว เสร็จแล้วต้องเตรียมบินแล้วครับ ขออนุญาตค้างไว้แค่นี้ก่อนนะครับ ก็ดีเหมือนกัน ฝากผู้ที่ตามศึกษากระทู้นี้อยู่ ลองแก้โจทย์สมมติของผมดูว่าลำดับขั้นการสร้างควรเป็นอย่างไรทั้งกรณี RAID เดียว และ 3 RAIDs โดยไม่ Down ระบบ และปิด Service ในเวลาสั้นที่สุดครับ

วันอังคารจะมาเล่าต่อนะครับ (อาจ Delay ไปเป็นวันพุธครับ)

กลับมาช้ากว่ากำหนด ขออภัยที่ปล่อยให้รอ

มาเฉลยขั้นตอนตามโจทย์ที่ผมสมมติขึ้นไว้นะครับ

เมื่อ Harddisk เก่ามีข้อมูลอยู่แล้วและไม่เป็น RAID ในขณะที่ Controller เป็น SATA หรือ USB หรือ SCSI (อะไรก็ตามที่สามารถ Hotswap ได้) เราสามารถเพิ่ม Harddisk แล้วสร้าง RAID แบบไม่ Down ระบบเลยได้ตามขั้นตอนนี้ครับ

- เสียบ Harddisk ใหม่เข้าไป ทำการสร้าง RAID Partition เพียงตัวเดียวเป็น Master โดยให้ตัวอื่นเป็น missing ไปก่อน

- fdisk สร้าง Partition ใช้งานภายใน RAID Device ที่ได้ (/dev/md?) เพื่อเตรียมใช้แทนที่ของเดิมที่อยู่ใน Harddisk เดิมอีกตัว

- สร้าง Folder ชั่วคราวแล้วจัดแจง mount เอา /dev/md? ใหม่เตรียมไว้

- ปิดบริการ Share ไฟล์ทุกแบบใน Harddisk เดิมตัวที่จะเปลี่ยนแปลงเสียก่อน เพื่อให้ความเคลื่อนไหวของข้อมูลหยุดอยู่กับที่เสียก่อน ช่วงเวลานี้เป็นช่วงเวลาเดียวที่ Client จะเข้าใช้งานไม่ได้

- ทำการสำเนาไฟล์ใน Partition ของ Harddisk เดิมไปไว้ใน /dev/md? ใหม่แบบสำเนาครบทั้งสิทธิให้เกมือนกันเป๊ะๆ ด้วย cp -apRv (จะไม่มี v ก็ได้ - Verbose)

- เมื่อสำเนาเสร็จหมดแล้ว รีบจัดแจง umount ทั้ง Partition ใหม่และเก่า แล้วจัดแจงแก้ fstab ให้ Partiton ใหม่ mount ด้วย RAID ใหม่ที่ได้ (แทนที่กัน) แล้วก็เปิดบริการ Share ไฟล์ทุกแบบขึ้นเหมือนเดิม เท่านี้ Client ก็จะเข้าใช้งานต่อได้ทันที

- จัดแจง fdisk เจ้า Harddisk เดิมสร้าง RAID Partition ใหม่เสียแล้วก็ Add เข้าเป็นสมาชิกของ RAID Device ไปซะ ที่เหลือ mdadm จะจัดการเองครับ

เท่านี้แหละครับ Client จะเข้าใช้งานไม่ได้ในช่วงเวลาสำเนายกกระบิเท่านั้นเอาครับ ไม่มีการ Down ระบบเลย

ส่วนกรณีสมมติที่สอง ก็แตกต่างตรงที่ ใน Harddisk ใหม่ต้องสร้าง RAID ครบทั้ง 3 ตัว ทำการสำเนาให้ครบทีละ Partition โดยปิดบริการทีละ Partition จะได้ไม่ขาดตอนนาน เมื่อครบหมดแล้ว Harddisk เก่าจึงจะพร้อมถูก fdisk ทั้งลูก ที่นี้ก็ fdisk ตัวเก่าทยอย Add เข้าเป็นสมาชิก RAID ไป

เท่านี้แหละครับ ไม่ยากเลยใช่ไหมครับ

อย่าลืมแก้ fstab ด้วยนะครับ :)